Let op: zaterdag 15 december zijn wij gesloten in verband met SSN Kerst Expres naar Magisch Maastricht

Lokomotief 50 1255

De 50 1255 is een exemplaar van een der meest succesvolle stoomlocseries in Europa. Door haar lage asdruk van 15 ton en een maximumsnelheid van 80 km/h vooruit en achteruit was zij overal inzetbaar. Het locomotieftype was oorspronkelijk bedoeld voor het goederenvervoer op nevenlijnen en kreeg daarom de asindeling 1'E. Maar ook voor het personenverkeer op de lokaal- en hoofdbaan was zij geen onbekende.

SSN 50 1255 droog opgesteld binnen de rijtuigloods
Gemaakt door: A.S. Schoonewille

De 50 1255 in betere tijden
Gemaakt door: J.A. Roesen

De 50-1255 is hier onderweg naar de rijtuigloods om aldaar permanent te worden gestald.
Gemaakt door: J.A. Roesen

Ontwerp

Omdat de secundaire lijnen niet altijd een draaischijf van 20 meter doorsnee bezaten, werden locomotief en tender zodanig gebouwd, dat de locomotief zowel vooruit als achteruit 80 km/h kon rijden. Men zag het type verspreid over geheel Duitsland, en na 1945 ook in grote getale in België, Frankrijk, Oostenrijk, Polen en Roemenië. In dat laatste land werd het type na 1945 op grote schaal doorgebouwd en zelfs geëxporteerd naar China. In totaal zijn bijna 3800 locomotieven van dit type gebouwd. Daarnaast ontstond in 1942 ook nog een vereenvoudigde versie met dezelfde hoofdafmetingen, de serie 52, waarvan nog eens bijna 7000 exemplaren zijn gebouwd. Bij elkaar vertegenwoordigen beide series de grootste serie stoomlocomotieven die ooit werd gebouwd.

De BR 50 in Nederland

Zes machines van de serie 50 waren na de capitulatie van de Duitsers in ons land achtergelaten. Vijf ervan hebben vlak na de oorlog tijdelijk dienst gedaan bij de Nederlandse Spoorwegen onder de nummers 4901 en 4903 - 4906. Het waren de sterkste locomotieven die de NS ooit heeft gekend. Ze waren na de bevrijding van het zuiden van ons land in 1944 gestationeerd in Eindhoven en in 1946 enige tijd in Zwolle. In 1947 werden deze locomotieven weer teruggegeven aan de Duitse spoorwegen. De locomotieven reden in hun Nederlandse tijd voornamelijk zware kolentreinen vanuit België naar Nijmegen en Utrecht.

De laatste jaren

De serie 50 was de eerste eenheidslocomotief die direct was voorzien van een stalen vuurkist. Vanaf 1961 werden 730 machines voorzien van een cabinetender, om zo de inzetbaarheid nog verder te vergroten. De tender werd doormidden gesneden en er werd een cabine voor de conducteur tussen geplaatst. De 50 1255 had voor haar buitendienststelling ook een cabinetender, maar deze is op verzoek van de SSN omgewisseld met een normale tender. Ruim 2100 50'ers waren na de oorlog in West-Duitsland overgebleven en men verwachtte dat deze grootste en meest verspreide serie stoomlocomotieven alle andere series zou overleven. Het mocht niet zo zijn. In februari 1977 werden in het depot Duisburg-Wedau de laatste zes 50'ers, waaronder de 50 1255, buiten dienst gesteld. Via de afscheidsmanifestatie in Rheine in september 1977 is de 50 1255 naar Nederland gekomen, als een van de weinige overgeblevenen van een enorme serie.

Technische gegevens:

Serie: BR 50
Type: 1' E h2
Bouwjaar: 1941
Fabrikant: Jung
Fabrieksnummer: 9283
Lengte over buffers: 22.94 m
Drijfwiel diam: 1400 mm
Maximum asdruk: 20.20
Cylinders: aantal: O x slag: 2: 600 x 660
Roosteroppervlak: 3.89 m2
Verwarmend oppervlak: 177.60 m2
Keteldruk: 16.0 bar
Vermogen: 1600 pki / 1200 kWi
Maximum snelheid (v/a): 80 / 80 kmh
Voorraad water: 26.0 m3
Voorraad kolen: 8.0 T
Levensloop: 1941 - 1949 DR 50 1255
1949 - 1969 DB 50 1255
1969 - 1977 DB 051 255-8
1977 > SSN

©Deutsche Bahn AG, Dienststelle Bildung